Commercial Invoice คืออะไร? ต่างจาก Proforma Invoice อย่างไร (พร้อมตัวอย่าง)

Commercial Invoice คือ ใบแจ้งราคาสินค้าฉบับที่ผู้ขายออกให้ผู้ซื้อหลังยืนยันการซื้อขาย ใช้แสดงรายละเอียดสินค้า จำนวน ราคา เงื่อนไขส่งมอบ และคู่สัญญา เอกสารนี้เป็นหลักฐานสำคัญในการจัดทำใบขนสินค้าและประเมินราคาศุลกากร

Commercial Invoice ต่างจาก Proforma Invoice ตรงที่ Proforma เป็นเอกสารเสนอราคาก่อนการขาย ส่วน Commercial Invoice ต้องสะท้อนธุรกรรมและสินค้าที่จัดส่งจริง หากรายละเอียดไม่ตรงกับ Packing List, Bill of Lading หรือยอดชำระ อาจทำให้การตรวจปล่อยล่าช้าได้

Commercial Invoice คืออะไร ใช้ตอนไหนของการนำเข้าส่งออก

Commercial Invoice เป็นเอกสารทางการค้าที่ผู้ขายหรือผู้ส่งออกจัดทำให้ผู้ซื้อ ใช้ยืนยันว่าในการขนส่งครั้งนั้นมีการซื้อขายสินค้าอะไร จำนวนเท่าไร ราคาและสกุลเงินใด รวมถึงตกลงส่งมอบกันภายใต้เงื่อนไขแบบไหน

เอกสารนี้ใช้หลังจากผู้ซื้อยืนยันคำสั่งซื้อและรายละเอียดการส่งสินค้าค่อนข้างแน่นอนแล้ว จากนั้นข้อมูลใน Commercial Invoice จะถูกนำไปใช้ร่วมกับเอกสารอื่น เช่น

• Packing List
• Bill of Lading หรือ Air Waybill
• Purchase Order
• Certificate of Origin
• ใบอนุญาตนำเข้าหรือส่งออก
• หลักฐานการชำระเงินหรือสัญญาซื้อขาย

กรมศุลกากรระบุให้ Invoice เป็นหนึ่งในข้อมูลที่ควรเตรียมสำหรับประกอบการยื่นใบขนสินค้าขาเข้า ร่วมกับ Packing List และเอกสารขนส่ง

ทำไม Commercial Invoice ถึงสำคัญต่อพิธีการศุลกากร

Commercial Invoice ช่วยให้ศุลกากรตรวจสอบว่าสินค้าคืออะไร ใครเป็นผู้ซื้อและผู้ขาย มีมูลค่าเท่าไร และข้อมูลตรงกับใบขนหรือไม่ รายละเอียดในเอกสารยังเกี่ยวข้องกับการจำแนกพิกัด การประเมินราคา และการพิจารณาใบอนุญาตสินค้า

จุดที่มักทำให้การตรวจปล่อยสะดุด ได้แก่

• ชื่อสินค้ากว้างเกินไป เช่น ระบุเพียง “Parts” หรือ “Accessories”
• จำนวนสินค้าไม่ตรงกับ Packing List
• ชื่อผู้ซื้อหรือที่อยู่ไม่ตรงกับข้อมูลผู้นำเข้า
• ไม่ระบุสกุลเงินหรือเงื่อนไขส่งมอบ
• ยอดรวมคำนวณไม่ตรงกับราคาต่อหน่วย
• ประเทศกำเนิดสินค้าไม่ชัดเจน
• Shipping Mark ไม่ตรงกับหีบห่อและเอกสารขนส่ง

หากต้องการเข้าใจขั้นตอนหลังเตรียม Invoice แล้ว สามารถศึกษากระบวนการ customs clearance เพื่อวางลำดับเอกสารก่อนสินค้ามาถึงท่าหรือสนามบิน

Commercial Invoice vs Proforma Invoice ต่างกันอย่างไร

คำถามว่า proforma invoice คือ อะไร มักเกิดขึ้นเพราะหน้าตาเอกสารคล้าย Commercial Invoice มาก ทั้งสองฉบับมีชื่อผู้ซื้อ ผู้ขาย รายการสินค้า และราคาเหมือนกัน แต่ใช้คนละจังหวะ

Proforma Invoice เปรียบเหมือนใบเสนอราคาในรูปแบบ Invoice ใช้ให้ผู้ซื้อพิจารณา ยืนยันคำสั่งซื้อ ขอใบอนุญาต หรือจัดเตรียมการชำระเงิน ส่วน Commercial Invoice เป็นเอกสารที่อ้างอิงธุรกรรมและสินค้าที่ส่งจริง

ตารางเทียบสองฉบับนี้ที่ชัดที่สุด

หัวข้อ	Commercial Invoice	Proforma Invoice
จังหวะที่ออก	หลังยืนยันการซื้อขายและเตรียมส่งสินค้า	ก่อนยืนยันหรือปิดการขาย
จุดประสงค์	ใช้ยืนยันรายการและมูลค่าของสินค้าที่ส่งจริง	ใช้เสนอราคาและเงื่อนไขเบื้องต้น
ใช้ผ่านศุลกากร	ใช้ประกอบการจัดทำใบขนและตรวจปล่อย	โดยทั่วไปไม่ใช่ Invoice ฉบับสุดท้ายสำหรับการตรวจปล่อย
ราคาและจำนวน	ต้องสอดคล้องกับธุรกรรมจริง	อาจเป็นตัวเลขประมาณการและยังเปลี่ยนได้
สถานะเอกสาร	เอกสารทางการค้าของการขายที่เกิดขึ้น	เอกสารก่อนการขายหรือก่อนออก Invoice จริง
ข้อมูลวันส่งสินค้า	ควรเป็นข้อมูลจริงหรือข้อมูลที่ยืนยันแล้ว	มักเป็นกำหนดการโดยประมาณ

หน่วยงานส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐฯ อธิบาย Proforma Invoice ว่าเป็นใบเสนอราคาในรูปแบบ Invoice ซึ่งอาจใช้สำหรับขอใบอนุญาต เปิด Letter of Credit หรือเตรียมการชำระเงิน แต่ไม่ใช่เอกสารขนส่งฉบับสุดท้ายในทุกกรณี

ข้อมูลที่ต้องมีใน Commercial Invoice ให้ครบและผ่านศุลกากร

Commercial Invoice ไม่มีหน้าตาบังคับแบบเดียวทั่วโลก แต่ข้อมูลต้องมากพอให้ตรวจสอบผู้เกี่ยวข้อง สินค้า และมูลค่าธุรกรรมได้ ผู้นำเข้าควรขอฉบับร่างจากซัพพลายเออร์มาตรวจก่อนส่งของ โดยเฉพาะการขนส่งครั้งแรก

เช็คลิสต์ข้อมูลบังคับในใบ Invoice

ใช้รายการต่อไปนี้ตรวจเอกสารตรงหน้าได้ทันที

• คำว่า Commercial Invoice: แยกให้ชัดจาก Proforma Invoice
• Invoice Number และวันที่ออก: หมายเลขไม่ควรซ้ำและต้องใช้อ้างอิงได้
• ข้อมูลผู้ขายหรือผู้ส่งออก: ชื่อ ที่อยู่ และประเทศ
• ข้อมูลผู้ซื้อหรือผู้นำเข้า: ชื่อบริษัทและที่อยู่ให้ตรงกับเอกสารจดทะเบียน
• ข้อมูลผู้รับสินค้า: ระบุ Consignee หากไม่ใช่บริษัทเดียวกับผู้ซื้อ
• เลขที่ Purchase Order: ช่วยเชื่อม Invoice กับคำสั่งซื้อ
• รายละเอียดสินค้า: ระบุชื่อ รุ่น วัสดุ และการใช้งานให้ชัด ไม่ใช้คำกว้างเกินไป
• HS Code: ใส่เมื่อยืนยันพิกัดแล้ว หากยังไม่แน่ใจควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ
• จำนวนและหน่วย: เช่น ชิ้น กล่อง ชุด หรือกิโลกรัม
• ราคาต่อหน่วยและราคารวม: คำนวณให้ตรงกันทุกบรรทัด
• สกุลเงิน: เช่น USD, EUR หรือ JPY
• ส่วนลดและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม: ต้องแสดงตามธุรกรรมจริง
• Incoterms และสถานที่ส่งมอบ: เช่น FOB Osaka หรือ CIF Laem Chabang
• เงื่อนไขการชำระเงิน: เช่น ชำระล่วงหน้าหรือโอนหลังส่งสินค้า
• ประเทศกำเนิดสินค้า: อาจต่างจากประเทศที่ส่งออก
• จำนวนหีบห่อและน้ำหนัก: ต้องสอดคล้องกับ Packing List
• วิธีและเส้นทางขนส่ง: ทางเรือ ทางอากาศ หรือทางบก
• Shipping Mark: ให้ตรงกับเครื่องหมายบนหีบห่อ
• ชื่อและลายมือชื่อผู้มีอำนาจ: ใส่เมื่อปลายทาง ธนาคาร หรือคู่ค้ากำหนด

คำว่า “ข้อมูลบังคับ” อาจต่างกันตามประเทศ ประเภทสินค้า และเงื่อนไขชำระเงิน จึงควรตรวจข้อกำหนดของประเทศปลายทางและเอกสารธนาคารเพิ่มเติม

ตัวอย่าง Commercial Invoice จำลอง (ข้อมูลสมมติ)

ตัวอย่างนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้เห็นโครงสร้างเท่านั้น ไม่ใช่เอกสารของลูกค้าจริงและห้ามนำไปใช้ยื่นโดยไม่ตรวจแก้

รายการ	ข้อมูลตัวอย่าง
Document	COMMERCIAL INVOICE
Invoice No.	CI-2026-0918
Invoice Date	18 September 2026
Seller	Sample Tools Co., Ltd., Osaka, Japan
Buyer	Example Manufacturing (Thailand) Co., Ltd., Chonburi, Thailand
Consignee	Same as Buyer
PO Number	PO-TH-24091
Shipping Route	Osaka, Japan → Laem Chabang, Thailand
Incoterms	CIF Laem Chabang, Incoterms 2020
Currency	USD
Country of Origin	Japan
Payment Terms	Bank Transfer
Product	Stainless Steel Machine Bracket, Model SB-40
HS Code	[ตรวจสอบก่อนใช้งานจริง]
Quantity	500 PCS
Unit Price	USD 8.00
Total	USD 4,000.00
Packages	10 Cartons
Shipping Mark	EXAMPLE TH / PO-TH-24091

ก่อนใช้จริงต้องเพิ่มข้อมูลให้ตรงกับธุรกรรมและตรวจยอดรวมกับ Purchase Order, Packing List, เอกสารขนส่ง และหลักฐานชำระเงินทุกครั้ง

ราคาใน Invoice ไม่ตรงกับยอดโอนจริง มีปัญหาไหม

มีโอกาสเกิดปัญหา แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกส่วนต่างจะผิดทันที ยอดอาจต่างกันเพราะค่าธรรมเนียมธนาคาร เงินมัดจำ ส่วนลด Credit Note ค่าขนส่ง หรือการจ่ายหลายงวด สิ่งสำคัญคือต้องอธิบายและมีเอกสารเชื่อมโยงกันได้

กรมศุลกากรใช้ราคาที่ชำระจริงหรือพึงชำระเป็นจุดตั้งต้นของการประเมินราคาศุลกากร และอาจมีรายการที่ต้องนำมาปรับเพิ่มตามหลักเกณฑ์

ไม่ควรขอให้ซัพพลายเออร์ลดราคาใน Invoice ให้ต่ำกว่าธุรกรรมจริงเพื่อประหยัดภาษี หากยอดไม่ตรงกันควรเตรียม Purchase Order, สัญญา หลักฐานโอนเงิน Credit Note และรายละเอียดค่าใช้จ่ายให้พร้อม เพื่อให้ตัวแทนออกของตรวจสอบก่อนยื่นใบขน

ทำ Commercial Invoice เองได้ไหม หรือต้องให้ซัพพลายเออร์ออกให้

โดยทั่วไปผู้ขายหรือผู้ส่งออกเป็นผู้ออก Commercial Invoice เพราะเป็นฝ่ายยืนยันรายการขาย ราคา และเงื่อนไขส่งมอบ ผู้นำเข้าสามารถส่ง commercial invoice template หรือร่างข้อมูลให้ซัพพลายเออร์ตรวจได้ แต่ฉบับสุดท้ายควรมาจากผู้ขายและตรงกับธุรกรรมจริง

กรณีไม่มีการซื้อขาย เช่น สินค้าตัวอย่าง ของส่งซ่อม หรือของระหว่างบริษัทในเครือ ยังต้องมีเอกสารแสดงรายละเอียดและมูลค่าเพื่อวัตถุประสงค์ทางศุลกากร แต่รูปแบบและวิธีประเมินอาจต่างจากการขายทั่วไป ควรให้บริษัทนำเข้าส่งออก หรือตัวแทนออกของตรวจสอบก่อนส่งสินค้า

สรุป

Commercial Invoice คือ เอกสารที่ยืนยันรายละเอียดและมูลค่าของสินค้าที่มีการซื้อขายจริง ใช้ประกอบการจัดทำใบขนและตรวจปล่อย ส่วน Proforma Invoice เป็นเอกสารเสนอราคาก่อนธุรกรรมเสร็จสมบูรณ์ จึงใช้แทนกันไม่ได้ทุกขั้นตอน

ก่อนส่งสินค้า ควรตรวจชื่อผู้ซื้อ–ผู้ขาย รายละเอียดสินค้า จำนวน ราคา สกุลเงิน Incoterms ประเทศกำเนิด และ Shipping Mark ให้ตรงกับเอกสารชุดเดียวกัน Ranger สามารถช่วยประสานงานด้านการนำเข้าส่งออกและตรวจความพร้อมของเอกสารเบื้องต้นก่อนเข้าสู่กระบวนการศุลกากรได้

H2: FAQ

Commercial Invoice คืออะไร ใช้ตอนไหน

Commercial Invoice คือใบแจ้งราคาสินค้าที่ผู้ขายออกให้ผู้ซื้อหลังยืนยันการซื้อขาย ใช้แสดงรายการ จำนวน ราคา และเงื่อนไขส่งมอบ โดยใช้ประกอบการขนส่ง การชำระเงิน การจัดทำใบขน และการตรวจปล่อยสินค้าของศุลกากร

Proforma Invoice กับ Commercial Invoice ใช้คนละจังหวะใช่ไหม

ใช่ Proforma Invoice ใช้เสนอราคาและเงื่อนไขก่อนการขาย ส่วน Commercial Invoice ออกเมื่อรายละเอียดธุรกรรมและสินค้าที่จะส่งได้รับการยืนยันแล้ว ข้อมูลอาจเปลี่ยนจาก Proforma ได้ แต่ Commercial Invoice ต้องแสดงรายการและมูลค่าจริงของการจัดส่ง

Commercial Invoice ต้องมีข้อมูลอะไรบ้างถึงจะผ่านศุลกากร

ควรมีเลขที่และวันที่ Invoice ข้อมูลผู้ขาย ผู้ซื้อและผู้รับสินค้า รายละเอียดสินค้า จำนวน ราคาต่อหน่วย ราคารวม สกุลเงิน Incoterms ประเทศกำเนิด จำนวนหีบห่อ น้ำหนัก และ Shipping Mark โดยข้อมูลต้องตรงกับ Packing List และเอกสารขนส่ง

ทำ Commercial Invoice เองได้ไหม

ผู้นำเข้าสามารถเตรียม Template หรือร่างข้อมูลให้ซัพพลายเออร์ได้ แต่โดยทั่วไปผู้ขายหรือผู้ส่งออกควรเป็นผู้ออกและยืนยัน Commercial Invoice ฉบับสุดท้าย เพราะต้องรับรองรายละเอียดการขาย ราคา และสินค้าที่จัดส่งจริง ไม่ควรสร้างข้อมูลแทนซัพพลายเออร์โดยไม่มีการยืนยัน